DHEA – znaczenie w terapii dla Niej i dla Niego

Autor: Dr nauk farm. Marek Malinowski
Dodano dnia 23-09-2020

Kliknij tutaj aby powrócić
na poprzednią stronę

Wszak od dawna wiadomo, iż niebagatelny wpływ na całościową homeostazę organizmu mają hormony. Jednym z nich jest właśnie dehydroepiandrosterol (DHEA). Jest to jeden z naturalnych hormonów steroidowych wytwarzanych w ustroju człowieka cyklicznie w rytmie dobowym (szczególnie w godzinach porannych) przez nadnercza, a ściślej przez ich korę. Kora nadnerczy posiada trzy warstwy, a każda z nich jest źródłem innego rodzaju hormonu -w tym DHEA. Jest on androgenem nadnerczowym wytwarzanym przez zdrowego człowieka w ilości 30 – 39 mg na dobę. Co ciekawe, pewna jego ilość syntetyzowana jest także przez jądra i jajniki.

Zmiany w organizmie u obu płci

Postępujące w miarę starzenia się człowieka nieuniknione zmiany metaboliczne zachodzące w organizmie, mające znaczący wpływ na jakość życia, skutkują wieloma niekorzystnymi dla nas zmianami – w tym hormonalnymi. Rzutują one na tak zwany całościowy dobrostan fizyczny i psychiczny. Stopniowo u obu płci dochodzi do obniżania wydzielania hormonu wzrostu oraz do osłabienia aktywności nadnerczy, które wszak wydzielają, lecz coraz mniej, dehydroepiandrosteronu (DHEA).

Badania naukowe wykazały, że 90-letni człowiek wytwarza zaledwie 5 proc. ilości DHEA w stosunku do człowieka 35-letniego. Spadek ten następuje stopniowo i jest dodatkowo nasilany schorzeniami wieku podeszłego, m.in. chorobami układu krążenia, niedoborami immunologicznymi czy cukrzycą.

Niski poziom DHEA u kobiet i mężczyzn

DHEA, wytwarzany w sposób naturalny w ustroju, ulega przemianom metabolicznym do innych związków: hormonów estrogenowych (estradiol i estron) oraz androgenowych (testosteron), wykazując aktywność wobec różnorodnych organów organizmu. U kobiet wywieranie wpływu estrogenowego dotyczy przede wszystkim układu moczowo – płciowego oraz kostnego (osteoporoza). Wpływ androgenowy objawia się aktywnością w obszarze układu nerwowego regulując m.in. sprawność psychiczną, intelektualną, zdolności poznawcze, pamięć i koncentrację oraz jakość snu. Zmniejsza ponadto tendencję do odkładania tkanki tłuszczowej (u kobiet) oraz poprawia libido i potencję (u mężczyzn).

Zaburzenia w naturalnych możliwościach utrzymywania przez organizm właściwego poziomu DHEA są niebezpieczne, a jego niedobór może przyczyniać się do występowania wielu niekorzystnych zmian. Najistotniejsze to:

niezadowalające funkcjonowanie układu nerwowego; najmniej groźne jest zbyt często pojawiające się zmęczenie bądź znużenie, trudności w zapamiętywaniu. Znacznie poważniejsze niekorzystne zmiany – to depresja oraz stopniowy zanik możliwości poznawczych
niewłaściwe funkcjonowanie układu odpornościowego
pojawianie się chorób wieku podeszłego i ich następstw, takich jak dysfunkcje układu sercowo – naczyniowego, miażdżyca, otyłość
niekorzystny lipidogram (niewłaściwy poziom trójglicerydów oraz lipidów we krwi): szczególnie zachwiane są prawidłowe proporcje pomiędzy HDL (zbyt niski poziom) a LDL (zbyt wysoki poziom)
nadmierny rozwój (rozrost) mięśniówki gładkiej naczyń krwionośnych, odkładanie się płytek krwi, powstawanie tzw. blaszki miażdżycowej, co jest szczególnie niebezpieczne w obrębie naczyń wieńcowych
wzrost ryzyka złamań kości szczególnie u kobiet (zmniejszające się wraz z wiekiem ochronne działanie endrogenne DHEA wpływające na gęstość tkanki kostnej), zmiany libido a także nieskuteczna ochrona skóry (wpływ na czynność gruczołów łojowych –groźba trądziku, upośledzenie jędrności powłoki skóry zwłaszcza twarzy, niekorzystne zmiany w owłosieniu a także powstawanie rozstępów)
zmiany hormonalne, powiązane ze zubożaniem organizmu w DHEA, zwiększające tendencję do odkładania się tkanki tłuszczowej – zwłaszcza u kobiet.

Ponadto u chorych, przewlekle leczonych przeciwzapalnymi dawkami glikokortykoidów, produkcja i wydzielanie DHEA z kory nadnerczy mogą być w znacznym stopniu upośledzone przez podawany lek. Istotne wyrównywanie niedoborów DHEA może przeciwdziałać niektórym z niepożądanych efektów glikokortykoidów.

Dawkowanie DHEA

Preparaty uzupełniające poziom DHEA w ustroju należy przyjmować raz na dobę, zgodnie z naturalnym rytmem jego wydzielania – czyli najlepiej rano. Lek należy przyjmować wraz z posiłkiem. Zalecana początkowa jednorazowa dawka dobowa dla kobiet wynosi 5 mg, dla mężczyzn 10 mg. Początkową dawkę leku należy stopniowo zwiększać (o 5 do 10 mg co 2 tygodnie).

Maksymalna dawka dobowa DHEA zalecana kobietom wynosi 25 mg, mężczyznom 50 mg.

Ważne wskazówki dla pacjentów od farmaceuty

Leki zawierające DHEA pacjent winien przyjmować systematycznie mając na uwadze fakt, iż efekt działania nie jest natychmiastowy. Należy o tym pamiętać gdyż są one przeznaczone do długotrwałego stosowania, a nie do krótkiej i szybkiej kuracji. W przypadku konieczności stosowania dawek większych niż 25 mg na dobę u kobiet i 50 mg na dobę u mężczyzn, pacjentowi należy wskazać na konieczność regularnego oznaczania poziomu DHEA w osoczu, a także na odpowiednio częste wykonywanie badań lekarskich.

08. Listopad, 2021 0

Czytaj więcej

Rola mikrobioty jelitowej i znaczenie probiotyków

Co to jest mikrobiota jelitowa? Na czym polega dysbioza mikrobioty? Czym są probiotyki oraz jak ważny jest wybór odpowiedniego produktu? Tego i kilku innych rzeczy dowiesz się z poniższego artykułu.

18. Październik, 2021 0

Czytaj więcej

Czym właściwie jest starzenie się organizmu?

Istnieje wiele teorii, które starają się wytłumaczyć przyczyny starzenia. Ważniejsze jednak jest skupienie się na tym jak samo starzenie przebiega i jakie ma konsekwencje...

14. Październik, 2021 0

Czytaj więcej

Jak olejki CBD wpływają na odporność?

Badania nad CBD nabierają tempa w ostatnich latach, odkrywając przed nami nowe, zaskakujące właściwości tej niezwykłej substancji. Jednym z najświeższych odkryć naukowców jest wpływ CBD na odporność.