Bostonka – co warto wiedzieć o chorobie bostońskiej? Odpowiadamy

Autor: mgr farm. Anna Bernacka
Dodano dnia 30-08-2022

Kliknij tutaj aby powrócić
na poprzednią stronę

Co jest Bostonka?

Należy zdać sobie sprawę, że termin „choroba bostońska", lub "bostonka” nie istnieje w terminologii medycznej. Prawidłowa nazwa, której używają lekarze to „choroba rąk, stóp i jamy ustnej” (HFMD), ponieważ jej najbardziej typowym objawem jest wysypka (bolesne, nieswędzące pęcherze) na podeszwach stóp, dłoniach i wyściółce jamy ustnej. Dzięki takim objawom często jest mylona z ospą wietrzną.

Bostonka jest chorobą zakaźną wywoływaną przez enterowirusy, z których najczęstszym jest wirus Coxsackie A16. Dotyczy głównie dzieci w wieku poniżej 5. roku życia, chociaż u dorosłych również może się rozwinąć. Sama nazwa jest związana z wybuchem epidemii infekcji w Bostonie i okolicach (lekarze Robinson i Rhodes po raz pierwszy opisali skórne objawy choroby w 1958 roku, kiedy wyizolowali wirusa Coxsackie A16 od 60 osób). Innym, często używanym terminem tej choroby jest „choroba brudnych rąk” oraz „wirus bostoński”. Szczyt zachorowań występuje latem oraz jesienią.

Bostonka należy do tzw. choroby brudnych rąk, gdyż do zarażenia często dochodzi przez brak właściwej higieny rąk. Zakażenie następuje poprzez bezpośredni kontakt z kałem chorego, śliną i innymi wydzielinami.

Infekcje bostońskie mogą być spowodowane przez:

powierzchnie zakażone wirusami (np. zabawki, blaty stołów, klamki),
ślinę,
flegmę,
śluz w nosie,
płyn z pęcherzyków wysypki,
kał (może wystąpić kontakt np. przy zmianie pieluchy),
kropelki unoszące się w powietrzu podczas kaszlu lub kichania,
bliski kontakt z chorym, np. poprzez przytulanie.

Jakie są objawy choroby Bostońskiej?

Choroba bostońska rozwija się kilka dni po tym, jak organizm wejdzie w kontakt z wirusem. Charakterystyczne objawy bostonki dzielą się na 4 etapy i ostatecznie ustępują całkowicie. Te etapy obejmują:

pierwszy – etap inkubacji. Jest to faza trwająca od 3 do 5 dni. W tym czasie enterowirusy przenikają do węzłów chłonnych, a stamtąd do krwioobiegu;
drugi – okres prodromalny. Trwa około 2-3 dni, w tym czasie pojawiają się pierwsze objawy bostonki, takie jak: podwyższona temperatura ciała, bóle głowy, kości i stawów, złe samopoczucie, utrata apetytu i dreszcze. Można również zaobserwować małe czerwone plamki na błonie śluzowej jamy ustnej i ciała. Nie rozwija się jeszcze wysypka – pojawi się ona na stopach, dłoniach lub ciele dopiero w następnym etapie;
trzeci – etap właściwy. Trwa zwykle około 7 dni. Na stopach i dłoniach pojawia się wysypka, często jest też widoczna w szczelinie pośladków. Zmiany skórne nazywane są grudkami plamisto-grudkowymi lub pęcherzykowymi ze względu na ich charakterystyczny wygląd. Ponadto na tym etapie u większości pacjentów rozwija się dusznica bolesna – ból i zaczerwienienie gardła, któremu czasami towarzyszy zapalenie migdałków podniebiennych;
czwarty – etap zdrowienia. Ponieważ wirus bytuje się w kale pacjenta, może utrzymywać się nawet do kilku tygodni. Na tym etapie wysypka na dłoniach zanika – znika również z reszty ciała, ale może pozostawić suchą skórę, która złuszcza się w postaci płatków naskórka.

Wirusy są wydalane z kałem do 6-10 tygodni po zakażeniu i mogą być obecne w wydzielinie jamy ustnej i dróg oddechowych do 30 dni po zakażeniu. Dlatego bardzo ważne jest utrzymanie właściwej higieny nawet po ustąpieniu objawów choroby.

Czynniki zwiększające ryzyko rozwoju bostonki to:

wiek – bostonka występuje najczęściej u dzieci w wieku 2-5 lat;
mieszkanie w zatłoczonym miejscu – najczęściej chorują dzieci uczęszczające do żłobka, przedszkola lub szkoły;
wybuchy chorób mogą również wystąpić podczas obozów letnich lub wakacji;
pory roku – w klimacie umiarkowanym, tym samym w naszym kraju, wzrost liczby zachorowań występuje głównie latem i jesienią;
nieefektywność higieniczna – rzadkie mycie rąk;
spadek odporności.

Na czym polega leczenie bostonki?

Aktualnie nie ma leku oraz szczepionki dedykowanej chorobie bostońskiej.

Leczenie choroby bostońskiej ma na celu złagodzenie objawów, głównie:

środkami przeciwbólowymi, również w postaci płynów, czopków lub sprayów,
przeciwgorączkowymi lekami, takimi jak paracetamol, ibuprofen,
środkami dezynfekującymi uszkodzenia skóry,
lekami przeciwhistaminowymi np. Hitaxa,
leczenie problemów żołądkowych polega na podawaniu probiotyków, które wpływają na florę jelitową i pomagają radzić sobie z dolegliwościami związanymi z chorobą,
bolesne zmiany w jamie ustnej, które utrudniają jedzenie, można złagodzić za pomocą specjalnych żeli, takich jak Dezaftan lub antybakteryjnych płynów do płukania ust, np. Dentosept.

Bostonka najczęściej leczona jest w domu, rzadko wymagana jest hospitalizacja. Antybiotyki są nieskuteczne, ponieważ jest to infekcja wirusowa, nie bakteryjna (bywają wręcz szkodliwe, gdyż prowadzą do zaburzenia mikroflory jelit i spadku odporności organizmu). Dieta osoby chorej powinna być lekkostrawna i oparta w dużej mierze na formach płynnych potraw.

Unikać należy:

pikantnych lub zbyt słonych potraw,
dań wymagających przedłużonego żucia,
owoców cytrusowych,
napojów owocowych i mocno gazowanych.

Zaleca się ssanie lodu i picie zimnej wody, mleka i napojów na bazie mleka. Warto również zaopatrzyć się w witaminę A w formie maści, aby natłuszczać uszkodzony naskórek.

Jakie mogą wystąpić powikłania choroby bostońskiej?

Choroba bostońska może powodować różne komplikacje. Wśród nich najczęstsze są:

odwodnienie wywołane wysoką gorączką lub biegunką,
mogą wystąpić również nadkażenia bakteryjne, które są wynikiem drapania zmian skórnych, zwłaszcza u najmłodszych pacjentów,
mniej powszechne są powikłania neurologiczne, takie jak zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowych czy porażenie wiotkie.

Bostonka jest zwykle łagodną, samoograniczającą się chorobą. Szybka izolacja pacjentów i wdrożenie odpowiedniego leczenia pomoże ograniczyć rozprzestrzenianie się wirusa i poprawić komfort pacjenta. Najlepszym sposobem zapobiegania infekcji jest przestrzeganie zasad higieny i częste mycie rąk.

08. Listopad, 2021 0

Czytaj więcej

Rola mikrobioty jelitowej i znaczenie probiotyków

Co to jest mikrobiota jelitowa? Na czym polega dysbioza mikrobioty? Czym są probiotyki oraz jak ważny jest wybór odpowiedniego produktu? Tego i kilku innych rzeczy dowiesz się z poniższego artykułu.

05. Czerwiec, 2024 0

Czytaj więcej

Prawidłowy rozwój Twojego dziecka jeszcze przed narodzinami - epigenetyka na usługach rodziców

Decyzje i zachowania przyszłych rodziców mają znaczący wpływ na rozwój dziecka w przyszłości. Potwierdza to młoda, ale rozwijająca się w ekspresowym tempie dziedzina nauki, znana jako epigenetyka.

22. Wrzesień, 2023 0

Czytaj więcej

Jak rozpoznać i leczyć zapalenie krtani? Sprawdź!

Zapalenie krtani może mieć przebieg króki i ostry bądź przewlekły, w zależności od czynnika wywołującego schorzenie. Choroba jest groźna zwłaszcza dla dzieci, dlatego warto wiedzieć, jak ją rozpoznać.

13. Kwiecień, 2023 0

Czytaj więcej

Menopauza – poznaj jej objawy i sposoby jak sobie z nimi radzić

Przekwitanie to naturalny proces w życiu każdej kobiety, podczas którego pojawiają się nieprzyjemne dolegliwości. Pierwsze objawy menopauzy mogą pojawić się już pomiędzy 45 a 50 rokiem życia. Dowiedz się, jak skutecznie je złagodzić.

08. Listopad, 2021 0

Czytaj więcej

Rola mikrobioty jelitowej i znaczenie probiotyków

18. Październik, 2021 0

Czytaj więcej

Czym właściwie jest starzenie się organizmu?

Istnieje wiele teorii, które starają się wytłumaczyć przyczyny starzenia. Ważniejsze jednak jest skupienie się na tym jak samo starzenie przebiega i jakie ma konsekwencje...

14. Październik, 2021 0

Czytaj więcej

Jak olejki CBD wpływają na odporność?

Badania nad CBD nabierają tempa w ostatnich latach, odkrywając przed nami nowe, zaskakujące właściwości tej niezwykłej substancji. Jednym z najświeższych odkryć naukowców jest wpływ CBD na odporność.